Kedilerde FIP Belirtileri: Ne Zaman Şüphelenilmelidir?
Kedilerde FIP başlangıçta iştahsızlık, halsizlik, kilo kaybı ve tekrarlayan ateş gibi birçok farklı hastalıkta görülebilecek belirtilerle ortaya çıkabilir. Bazı kedilerde karın veya göğüs boşluğunda sıvı birikirken bazı hastalarda göz, sinir sistemi, bağırsaklar, böbrekler veya diğer organlarla ilişkili bulgular ön plana çıkabilir.
Bu nedenle FIP'i yalnızca "karında su toplanması" ile ilişkilendirmek doğru değildir. Belirgin sıvı birikimi bulunmayan kedilerde de FIP görülebilir.
FIP şüphesi tek bir belirtiye veya yalnızca coronavirus testine dayanarak değerlendirilmemelidir. Kedinin hastalık öyküsü, yaşı, fiziksel muayene bulguları, hemogram, biyokimya, albumin/globulin oranı, görüntüleme ve uygun numunelerden yapılan analizler birlikte ele alınmalıdır.
FIP Nedir?
Feline enfeksiyöz peritonit, kedilerde görülen feline coronavirus ile ilişkili ciddi bir hastalıktır. Feline coronavirus özellikle çok kedili ortamlarda yaygın olabilir ancak virüsle karşılaşan her kedide FIP gelişmez.
Coronavirus pozitifliği, kedinin FIP olduğu anlamına gelmez. FIP gelişiminde virüsün yanı sıra kedinin bağışıklık yanıtı ve bireysel özellikleri de rol oynar.
Hastalık farklı organ ve sistemleri etkileyebildiği için her kedide aynı şekilde seyretmez. Genç kedilerde daha sık görülmesine rağmen farklı yaşlardaki kedilerde de ortaya çıkabilir.
FIP'in Erken Dönem Belirtileri Nelerdir?
FIP'in ilk dönemindeki bulgular çoğu zaman hastalığa özgü değildir. Bu nedenle başlangıçta başka enfeksiyonlar, sindirim sistemi hastalıkları veya farklı sistemik problemlerle karıştırılabilir.
Erken dönemde görülebilecek belirtiler şunlardır:
- İştah azalması
- Belirgin veya giderek artan halsizlik
- Kilo kaybı
- Yavru kedilerde gelişim geriliği
- Tüy yapısında matlaşma
- Tekrarlayan veya nedeni açıklanamayan ateş
- Çevreye ve oyuna ilginin azalması
- Kas kaybı
- Zaman zaman kusma veya ishal
- Solukluk ya da sarılık
- Genel durumda giderek ilerleyen bozulma
Bu belirtilerin bulunması doğrudan FIP anlamına gelmez. Ancak özellikle genç bir kedide birden fazla bulgunun birlikte görülmesi ve yapılan rutin uygulamalara rağmen klinik tablonun düzelmemesi ayrıntılı inceleme gerektirebilir.
Efüzif FIP Belirtileri
Efüzif FIP'te karın, göğüs veya daha nadiren diğer vücut boşluklarında sıvı birikimi görülebilir.
Karın boşluğunda sıvı bulunan kedilerde:
- Karında giderek artan şişlik
- Kilo kaybına rağmen karnın büyümesi
- Hareket etmek istememe
- İştahsızlık
- Halsizlik
- Hızlı yorulma
- Soluk veya sarı mukozalar
görülebilir.
Göğüs boşluğunda sıvı birikmesi durumunda ise:
- Hızlı solunum
- Nefes almakta zorlanma
- Karın hareketlerinin solunuma katılması
- Ağzı açık soluma
- Hareketle solunum sıkıntısının artması
- Boynu uzatarak nefes almaya çalışma
ortaya çıkabilir.
Solunum güçlüğü bulunan bir kedinin evde bekletilmemesi ve stres oluşturmayacak şekilde acil veteriner değerlendirmesine götürülmesi gerekir.
Non-Efüzif FIP Belirtileri
Non-efüzif formda belirgin karın veya göğüs sıvısı bulunmayabilir. Bunun yerine farklı organlarda yangısal değişiklikler gelişebilir.
Bu kedilerde görülebilecek belirtiler arasında:
- Uzun süren veya tekrarlayan ateş
- İlerleyici kilo kaybı
- İştahsızlık
- Kronik halsizlik
- Böbrek veya karaciğer değerlerinde değişiklik
- Sarılık
- Karın içinde büyümüş lenf düğümleri
- Bağırsak duvarı veya diğer organlarda görüntüleme bulguları
- Göz değişiklikleri
- Denge ve koordinasyon problemleri
yer alabilir.
Non-efüzif FIP, belirtilerin başka hastalıklarla karışabilmesi ve analiz edilecek belirgin bir sıvı bulunmaması nedeniyle tanısal açıdan daha karmaşık olabilir.
Gözle İlgili FIP Belirtileri
FIP gözün farklı bölümlerini etkileyebilir. Bazı kedilerde göz bulguları diğer sistemik belirtilerle birlikte, bazılarında ise daha dikkat çekici şekilde ortaya çıkabilir.
Gözle ilgili olası belirtiler:
- Göz renginde değişiklik
- Gözün içinde bulanıklık
- Göz bebeği büyüklüklerinde farklılık
- Gözde kızarıklık
- Işığa karşı hassasiyet
- Göz içi kanama
- Görme azalması
- Çevreye veya eşyalara çarpma
- Gözünü kısma veya kapalı tutma
şeklinde olabilir.
Gözde ani renk değişikliği, bulanıklık veya görme problemi fark edildiğinde yalnızca göz damlası kullanarak beklemek yerine göz ve genel sağlık durumu birlikte değerlendirilmelidir.
Nörolojik FIP Belirtileri
Sinir sistemi tutulumu bulunan kedilerde belirtiler hafif bir koordinasyon değişikliğinden ciddi nörolojik problemlere kadar ilerleyebilir.
Dikkat edilmesi gereken nörolojik belirtiler şunlardır:
- Yürürken sendeleme
- Denge kaybı
- Arka bacaklarda güçsüzlük
- Baş eğikliği
- İstem dışı göz hareketleri
- Titreme
- Davranış değişikliği
- Çevreye karşı farkındalığın azalması
- Nöbet
- İdrar veya dışkı kontrolünde değişiklik
- Ayağa kalkmakta zorlanma
Bu belirtiler FIP dışında zehirlenme, travma, metabolik hastalıklar ve başka nörolojik problemler nedeniyle de ortaya çıkabilir. Nörolojik bulguların nedeni muayene yapılmadan ayırt edilemez.
Hangi Belirtiler Acil Değerlendirme Gerektirir?
- Hızlı veya zor solunum
- Ağzı açık soluma
- Nöbet
- Ani denge kaybı veya ayağa kalkamama
- Bilinç ve davranışta belirgin değişiklik
- Uzun süre yemek yememe
- Hızla artan karın şişliği
- Belirgin sarılık
- Şiddetli halsizlik veya çökme
- Tekrarlayan kusma ve ciddi sıvı kaybı
- Gözde ani bulanıklık veya görme kaybı
Bu bulgular yalnızca FIP'te görülmez ancak kedinin genel durumunun hızla bozulabileceğini gösterebilir.
FIP Tanısında Hangi Testler Kullanılır?
FIP için her hastada tek başına kesin sonuç veren basit bir kan testi bulunmamaktadır. Tanısal değerlendirme adım adım yapılır.
Hastanın belirtilerine göre şu incelemeler planlanabilir:
- Ayrıntılı fiziksel muayene
- Hemogram
- Biyokimya
- Total protein, albumin ve globulin
- Albumin/globulin oranı
- Bilirubin ile karaciğer ve böbrek değerleri
- Karın ultrasonografisi
- Göğüs ve karın boşluğundaki sıvıların değerlendirilmesi
- Rivalta testi
- Sitoloji
- Uygun numuneden FCoV PCR analizi
- Gerekli görülen diğer görüntüleme ve laboratuvar testleri
Düşük A/G oranı veya pozitif Rivalta sonucu FIP şüphesini destekleyebilir ancak tek başına kesin tanı koydurmaz.
PCR sonucunun anlamı da kullanılan numuneye göre değişir. Coronavirus RNA'sının bulunması, özellikle kan veya dışkı gibi bazı numunelerde tek başına FIP anlamına gelmez. Negatif sonuç da FIP'i her durumda dışlamayabilir.
Animora Veteriner Kliniği'nde uygulanan hemogram, biyokimya, A/G oranı, ultrasonografi, sıvı analizi, Rivalta, sitoloji ve dış laboratuvar PCR süreci hakkında ayrıntılı bilgi için Urla'da Kedilerde FIP Tanı ve Tedavi Takibi sayfamızı inceleyebilirsiniz.
Coronavirus Pozitifliği ile FIP Aynı Şey midir?
Hayır. Feline coronavirus ile karşılaşmış birçok sağlıklı kedi bulunabilir. Coronavirus antikor testi veya belirli numunelerde coronavirus tespit edilmesi, kedinin otomatik olarak FIP hastası olduğu anlamına gelmez.
FIP değerlendirilirken test sonucunun yanında kedinin:
- Klinik belirtileri
- Yaşı ve geçmişi
- Fiziksel muayenesi
- Kan değerleri
- Görüntüleme bulguları
- Varsa karın veya göğüs sıvısının özellikleri
- Sitoloji ve uygun numuneden PCR sonucu
birlikte değerlendirilmelidir.
FIP Tedavi Edilebilir mi?
FIP geçmişte neredeyse daima ölümcül kabul edilen bir hastalıkken güncel antiviral tedaviler hastalığın prognozunu önemli ölçüde değiştirmiştir.
Bununla birlikte tedavi başarısı her hasta için aynı değildir. Kedinin genel durumu, hastalığın formu, göz veya sinir sistemi tutulumu, eşlik eden diğer hastalıklar, tedavinin düzenli uygulanması ve klinik kontroller sonucu etkileyebilir.
Tedavi sırasında:
- Kedinin düzenli tartılması
- İştah ve genel durumunun izlenmesi
- Kontrol muayenelerinin yapılması
- Hemogram ve biyokimyanın takip edilmesi
- A/G oranındaki değişimin değerlendirilmesi
- Gerektiğinde ultrasonografinin tekrarlanması
- Tedavi planının kedinin kilosu ve klinik yanıtına göre yeniden değerlendirilmesi
önemlidir.
İlaç seçimi, dozu veya tedavi süresi internet üzerinden edinilen genel bilgilerle değiştirilmemelidir. Tedavi veteriner hekim tarafından planlanmalı ve düzenli olarak takip edilmelidir.
Evde Hangi Değişiklikler Takip Edilebilir?
FIP şüphesi veya tedavisi bulunan kedilerde hasta sahipleri şu değişiklikleri not edebilir:
- Günlük iştah
- Su tüketimi
- Vücut ağırlığı
- Hareketlilik ve oyun isteği
- Solunum biçimi
- Karın çevresindeki değişiklik
- Kusma veya ishal
- İdrar ve dışkılama
- Gözde renk veya görünüm değişikliği
- Yürüme ve denge
- Kullanılan ilaçların saatleri
Bu kayıtlar kontrol muayenelerinde tedaviye yanıtın değerlendirilmesine yardımcı olabilir. Ancak evde yapılan gözlem veteriner muayenesinin ve laboratuvar kontrollerinin yerini tutmaz.
FIP Şüphesiyle Kliniğe Gelirken Neler Getirilmelidir?
Daha önce farklı bir klinikte inceleme veya tedavi yapıldıysa mümkünse şu bilgiler beraberinde getirilmelidir:
- Önceki hemogram ve biyokimya sonuçları
- Ultrasonografi veya röntgen raporları
- PCR ve sıvı analiz sonuçları
- Kullanılan ilaçların adları ve dozları
- Tedaviye başlama tarihi
- Kedinin önceki ve güncel vücut ağırlığı
- Aşı ve hastalık geçmişi
Mevcut verilerin görülmesi, gereksiz tekrarların azaltılmasına ve takip planının daha doğru oluşturulmasına yardımcı olabilir.
FIP Bulaşıcı mıdır?
Kediler arasında yayılan esas etken feline coronavirustur. Güncel bilgiler, klasik FIP tablosunun bir kediden diğerine doğrudan "FIP hastalığı" şeklinde geçmesinin çok düşük bir olasılık olduğunu göstermektedir.
Bununla birlikte coronavirus dışkı yoluyla yayılabileceği için çok kedili evlerde kum kabı hijyeni, ortam temizliği, aşırı kalabalığın önlenmesi ve stresin azaltılması önemlidir.
Urla, Zeytinalanı ve Güzelbahçe’de FIP Değerlendirmesi
Animora Veteriner Kliniği'nde FIP şüphesi bulunan veya tedavisi devam eden kediler için klinik muayene, laboratuvar değerlendirmesi, ultrasonografi, sıvı analizi, Rivalta, sitoloji, PCR ve düzenli tedavi takibi yapılabilmektedir.
Kliniğimiz Zeytinalanı'ndaki konumuyla Urla, Çeşmealtı, İskele, Kalabak, Güzelbahçe ve çevre bölgelerden gelen hastalara hizmet vermektedir.
Kedinizde uzun süren ateş, kilo kaybı, karında şişlik, solunum güçlüğü, göz değişikliği veya nörolojik bir belirti bulunuyorsa değerlendirmeyi geciktirmeyin.
Telefon ve WhatsApp: 0555 064 21 29